Bahar aylarının gelmesiyle birlikte pazar tezgahlarını süsleyen yeşil erik, kütür kütür dokusu ve iştah açan mayhoş lezzetiyle mutfaklarımızın en sevilen meyvelerinden biridir. Sadece bir atıştırmalık olmanın çok ötesine geçen bu harika lezzet, Türk mutfağında çok çeşitli şekillerde değerlendirilir.
Bu makalede, C vitamini ve lif bakımından zengin olan yeşil erik meyvesinin kullanım alanlarını, mutfaktaki yerini ve sofralarınıza renk katacak nefis tarifleri derledik.
Yüksek su oranı ve düşük kalorisiyle diyet dostu bir meyve olan yeşil eriğin mutfaktaki kullanım yelpazesi oldukça geniştir:
Taze Tüketim: Türkiye'de en yaygın ve sevilen tüketim şeklidir. Yıkanıp temizlenen taze yeşil erikler, hafifçe tuza banılarak kütür kütür yenir.
Turşu Yapımı: Olgunlaşmamış, sert meyveler turşu kurmak için idealdir. Fermente olduğunda harika bir probiyotik kaynağına ve çıtır bir garnitüre dönüşür.
Tencere Yemekleri ve Yahniler: Özellikle Güneydoğu Anadolu ve Ege mutfağında, etli yemeklere ve zeytinyağlılara (örneğin enginar) doğal bir ekşilik ve aroma katmak için bütün veya dilimlenmiş olarak eklenir.
Salatalar: İnce ince dilimlenen erikler; mevsim yeşillikleri, semizotu veya domates salatalarına muazzam bir ferahlık katar.
İçecekler ve Kompostolar: Yaz sıcaklarında serinlemek için yeşil erik kaynatılarak şekersiz veya az şekerli kompostoları, meyve suları ve detoks suları hazırlanabilir.
Elinizdeki tazecik meyveleri sadece atıştırmalık olarak tüketmekle kalmayıp, şef dokunuşuyla farklı lezzetlere dönüştürebilirsiniz. İşte denemeniz gereken pratik ve nefis tarifler:
Et yemeklerinin ve bakliyatların yanına çok yakışacak, yapımı oldukça pratik bir turşu tarifi.
Malzemeler:
1 kg sert ve taze yeşil erik
1 baş sarımsak (soyulmuş ve iri doğranmış)
1 yemek kaşığı nohut (fermantasyonu hızlandırmak için)
Yarım demet dereotu (isteğe bağlı)
1 litre kaynamış ve soğumuş içme suyu
3 yemek kaşığı kaya tuzu (iri tuz)
1 çay bardağı üzüm veya elma sirkesi
1 tatlı kaşığı limon tuzu
Hazırlanışı:
Erikleri bol suda iyice yıkayın ve saplarını ayıklayın.
Temiz, sterilize edilmiş cam bir kavanozun dibine nohutları ve sarımsakların yarısını yerleştirin.
Üzerine yeşil erikleri sıkıca, aralarında boşluk kalmayacak şekilde dizin. Kalan sarımsakları ve dereotunu kavanozun en üstüne ekleyin.
Ayrı bir kapta su, kaya tuzu, sirke ve limon tuzunu tuz tamamen eriyene kadar karıştırın.
Hazırladığınız bu salamura suyunu kavanoza, eriklerin üzerini tamamen geçecek şekilde dökün.
Kavanozun kapağını sıkıca kapatın. Serin, kuru ve güneş görmeyen bir yerde yaklaşık 15-20 gün fermente olmaya bırakın.
Yaz aylarında ağır öğünler yerine hafif ve ferahlatıcı bir alternatif arayanlar için ideal bir lezzet.
Malzemeler:
1 bağ taze semizotu (yaprakları ayıklanmış)
10-15 adet yeşil erik (çekirdekleri çıkarılmış ve ince dilimlenmiş)
2 adet orta boy salatalık (küp küp doğranmış)
1 avuç iri dövülmüş ceviz içi
4 yemek kaşığı süzme yoğurt
1 diş ezilmiş sarımsak
2 yemek kaşığı zeytinyağı
Tuz
Hazırlanışı:
Geniş bir karıştırma kabında süzme yoğurt, ezilmiş sarımsak, zeytinyağı ve tuzu pürüzsüz bir kıvam alana kadar çırpın.
Üzerine iyice yıkanıp kurutulmuş semizotu yapraklarını, küp doğranmış salatalıkları ve ince ince dilimlediğiniz yeşil erikleri ekleyin.
Tüm malzemeleri yoğurtlu sosla bütünleşene kadar nazikçe karıştırın.
Servis tabağına aldığınız salatanın üzerini iri dövülmüş ceviz içi ve birkaç dilim yeşil erik ile süsleyerek soğuk servis yapın.
Geleneksel Türk mutfağının meyve ve eti harmanlayan o eşsiz kültürünün en güzel yansımalarından biri.
Malzemeler:
500 gram kuzu kuşbaşı et
300 gram bütün yeşil erik (sert olanlardan)
10-15 adet arpacık soğan (soyulmuş)
2 diş sarımsak
2 yemek kaşığı tereyağı veya zeytinyağı
1 tatlı kaşığı domates salçası
1 su bardağı sıcak su
Tuz ve karabiber
Hazırlanışı:
Geniş bir tencereye yağı alın ve kuzu etlerini ekleyerek suyunu salıp çekene kadar orta ateşte kavurun.
Etler kavrulduktan sonra arpacık soğanları ve sarımsakları bütün olarak ekleyip 5 dakika daha soteleyin.
Salçayı ilave edin ve kokusu çıkana kadar kavurmaya devam edin.
Sıcak suyu, tuzu ve karabiberi ekleyip tencerenin kapağını kapatın. Kısık ateşte etler yumuşayana kadar (yaklaşık 45-50 dakika) pişirin.
Etler tamamen yumuşadığında, yıkanmış ve sapları ayıklanmış yeşil erikleri tencereye ekleyin.
Erikler hafifçe yumuşayana kadar (dağılmamalarına dikkat edin, yaklaşık 10-15 dakika) yemeği pişirmeye devam edin. Sıcak olarak servis yapın.
